قوانين Biosafetyآزمايشگاه گروه ژنتيك

قوانين Biosafetyآزمايشگاه گروه ژنتيك

12 تیر 1386

مقررات ايمنی زيستی در آزمايشگاههامقررات ايمنی زيستی 1 Biosafety Level 1 مقرات ايمنی زيستی 1 برای کار با عوامل ناشناخته و يا عواملی که حداقل ميزان خطر را برای افراد آزمايشگاه و محيط دارند وضع شده است. - آزمايشگاه از ساير بخشهای ساختمان که محل عبور و مرور است جدا نشده است . - کارهای ازمايشگاهی عموما" بر روی ميزها انجام می گيرد.- معمولا" از وسايل و دستگاههای خاصی ( نظير هودهای بيولوژيک) استفاده نمی شود. - کارکنان آزمايشگاه تحت اموزشهای خاصی در ارتباط با آزمايشهای انجام شده قرا می گيرند و همگی با نظارت يک فرد که در زمينه ميکروبيولوژی يا يکی از علوم مرتبطه تخصص دارد هدايت می شوند.مقررات ايمنی زيستی 2 Biosafety Level 2 مقررات ايمنی زيستی2 مشابه با نوع I بوده و برای آزمايشگاههايی است که با عوامل نسبتا" خطرناک کار می شود. - کارکنان آزمايشگاه برای حمل عوامل بيماريزا آموزشهای خاصی را گذرانده اند. - حضور در آزمايشگاه محدود بوده و فقط در هنگام انجام کار می باشد. - اگر کار آزمايشگاهی همراه با توليد آئروسلهای آلوده در محيط باشد. بايد در زير هود انجام گيرد. - اين نوع از آزمايشگاهها برای کار با عوامل نسبتا" خطرناک طراحی شده است. علاوه بر مقررات سطح ايمنی زيستی 1- افردی که در آزمايشگاه کار می کنند بايد نسبت به نحوة حمل و نقل عوامل پاتوژنيک آموزش ببينند. - حضور در آزمايشگاه فقط در مواقع کار باشد. - اگر روش کار مورد استفاده همراه با توليد آئروسلهای آلوده باشد، بايد در زير هودهای ايمنی بيولوژی و يا در زير ساير هودهای فيزيکی کار شود. •عمليات پيشگيری از آلودگی های ميکروبی - حضور در آزمايشگاه فقط در مواقع انجام کار و زير نظر مسئول آزمايشگاه باشد. - سطوح کار هر روز يک مرتبه آلودگی زدائی شود. - تمام پس مانهای مايع يا جامد قبل از دور ريختن ، الودگی زدائی شوند. - دستگاههای Pipetting مکانيکی استفاده شود. Pipetting با دهان اکيدا" ممنوع است . - خوردن ، نوشيدن، سيگار کشيدن و استفاده از هرگونه وسيلة آرايشی در محيط ممنوع است مواد خوراکی فقط در کابينت ها يا يخچالهای مخصوص مواد غذايی که در خارج از آزمايشگاه می باشند، نگهداری شوند. - افراد بايد دستهای خود را پس از حمل مواد و قبل از ترک آزمايشگاه با استفاده از مادة ضد عفونی بشويند. - بايد تلاش زياد در جهت حداقل توليد آئروسل صورت گيرد.مقررات ايمنی کار با مواد بيولوژيک مقررات ايمنی کار با سيستم ميزبانی E-coli E.coli K12 از مرسوم ترين سيستم های مورد استفاده در آزمايش های مهندسی ژنتيک می باشد. در صورتی که از اين باکتری به عنوان ميزبان پلاسميدهای غير قابل انتقال استفاده گردد، ايمنی سطح 1 برای کار با باکتری فوق در آزمايشگاه کافی است که نکات کليدی آن به صورت زير است:1- کار با ميزبان فوق روی ميزهای معمولی آزمايشگاه و کنار شعله امکانپذير است. 2- سطوح کاری روزی يکبار و بعد از هر بار کار با اين ميزبان بايد ضد عفونی گردد. عمل ضد عفونی کردن توسط ساولن 10% يا وايتکس صورت می گيرد. 3- در هنگام کار با باکتری فوق ظرف حاوی ساولن 10% را برای انتقال تيوب ها و سرسمپلرهای الوده بکار بريد. 4- بعد از ضد عفونی کردن موارد آلوده و حذف ساولن 10% وسايل آلوده اتوکلاو شوند. 5- پی پت کردن محلول باکتری توسط سمپلرهای خودکار صورت گيرد. 6- بعد از کار با ارگانيزم های فوق شستشوی دست ها حتما" انجام شود. برای اين کار صابون مايع و شتشوی 20 ثانيه کافی به نظر می رسد. در صورتی که از اين ميزبان برای توليد مواد توکسيک مضر برای انسان و يا کلون سازی ژنوم های ويروسی استفاده گردد. در اين صورت ايمنی زيستی سطح II بايستی به صورت زير رعايت گردد: 1- دسترسی به عامل فوق محدود شده و توسط علايم هشدار دهنده مشخص گردد. 2- کار با ميزبان فوق در زير هود های بيولوژيک II و I صورت گيرد. 3- لباس های مخصوص کار در آزمايشگاه نظير روپوش، بايد هنگام ترک آزمايشگاه تعويض کردد. 4- در هنگام کار با اين موجود از دستکش استفاده گردد و از آلودگی پوست با ارگانيزم های حاوی مولکول های DNA نو ترکيب جلوگيری به عمل آورده شود. 5- تمامی ضايعات ناشی از کارهای آزمايشگاهی قبل از دفع توسط مواد ضد عفونی کننده (ساولن 10%) و اتوکلاو حذف شود. 6- آلودگی های اتفاقی يا پاشيده شدن ارگانيزم های آلوده کننده يا حاوی DNA نوترکيب به سرعت به مقامات مسئول گزارش داده شود و برای رفع آلودگی آن اقدام گردد. ايمنی کار با نمونه های دارای DNA نوترکيب اسيدهای نوکلئيک که در مهندسی ژنتيک و بيوتکنولوژی مورد استفاده قرار می گيرند را می توان به صورت زير دسته بندی کرد: 1- اسيدهای نوکلئيک با ساختار DNA - cDNA ژنوم های RNA ويروسی - پلاسميدها - ترانسپوزون ها- ناقل های مصنوعی - واکسن های DNA 2- اسيدهای نوکلئيک با ساختار RNA- آنتی سنس RNA - ريبوزيم ها - واکسن های RNA- ناقل های RNA ويروسی 3- RNA-DNA هيبريدها رها سازی اسيدهای نوکلئيک در محيط از روشهای مختلفی صورت می گيرد: 1- زباله های ميکروارگانيزم های تراريخت 2- زباله های کشت سلولی و محصولات گياهی تراريخت 3- زباله های جانوران تراريخت 4- غذای مهندسی شده 5- نسوج گياهی مهندسی شده نظير کتان 6- گرد و خاک و دانه گرده محصولات مهندسی شده اسيدهای نوکلئيک در محيط های طبيعی قدرت بقا داشته ، در ضمن بعضی از انواع آن ها قادر به انتقال از يک ارگانيزم به ارگانيزم ديگر می باشند. اسيدهای نوکلئيک می توانند 6 خطرات احتمالی به صورت زير داشته باشند: 1- ايجاد شوک توکسيک در زمان استفاده از ناقل های ويروسی 2- واکنش ايمونولوژيکی در زمان استفاده از ناقل های ويروسی 3- ايجاد واکنش های اتوايمن توسط DNAدو رشته RNA 4- توليد ويروس های نوترکيب بيماريزا5- ايجاد موتاسيون (Insertion Mutagenesis)6- Insertion Mutagenesis 7- آلودگی ژنتيکی سلولهای زايشی بسته به نوع کار پژوهشی با اسيدهای نوکلئيک مقررات ايمنی اعمال خواهد شد که مجری پروژه های تحقيقاتی ملزم به آموزش نکات اختصاصی کار خويش می باشند.مقررات کلی ايمنی زيستی در سطح آزمايشگاههای مرکز (ايمنی زيستی II) برای کار با DNA به صورت زير است: 1- پوشيدن روپوش آزمايشگاه و دستکش در حين کار با نمونه های DNA ضروری است. 2- زباله های آلوده به DNA بايد از زباله های غير آلوده جدا شده و زباله های آلوده در نهايت اتوکلاو شوند. 3- از ريختن محلولهای آلوده به DNA در سينک های ظرفشويی به شدت خودداری گردد. 4- در صورت آلوده شدن سطوح آزمايشگاه با DNA نوترکيب، سطوح توسط اسيد رقيق شسته شده ، پس از شستشوی اسيد با آب، ضد عفونی کردن سطوح با الکل صورت گيرد. 5- پيشنهاد می گردد که قبل از کار با DNA، سطوح آزمايشگاهی توسط پوشش های دوقسمتی (پلاستيک- بخش قابل نفوذرويی) پوشيده گرددو در انتهای کار جمع شده و اتوکلاو شود. مسلما" رعايت نکات ذکر شده می تواند احتمال وقوع خطر را به حداقل برساند. وسائل آزمايشگاهی کوچک ميکروپيپت برای برداشتن حجم مورد نظر خود توسط ميکروپيپت به نکات زير توجه فرماييد: 1- ميکروپيپت را به آرامی و با دقت برروی حجم مورد نظر تنظيم کنيد. 2- تيپ يکبار مصرف را به ميکروپيپت متصل نماييد بطوريکه از جايگيری درست و محکم آن مطمئن باشيد. 3- دکمة عملگر (Operating Botton) را تا اولين ايست (First stop) آن فشار دهيد. 4- نوک تيپ را درست زير سطح مايع (mm3-2( قرار دهيد و دکمة عملکرد را به آرامی و به طور يکنواخت آزاد کنيد. ميکروپيپت را در طی کشيدن مايع عمود نگه داريد. در مورد مايعاتی که ويسکوزيته و دانسيته آنها با آب متفاوت می باشدبهتر است که با پرو خالی کردن تيپ، درون آنرا با آن مايع مرطوب نماييد. 5- سرتيپ را به دقت از درون مايع بيرون آورد، به کنارة درون ظرف بکشيد تا مقادير اضافی به جدار بيرونی آن باقی نمانده باشد.6- مايع کشيده شده با فشار آرام دکمة عملکرد تا اولين ايست خارج می شود. پس از توقف کوتاهی در اولين ايست دکمة عملکرد را تا دومين نقطة ايست فشار دهيد تا از تخليه کامل آن مطمئن شويد. هرگز از ميکروپيپت در خارج از محدودة مشخص شده برای آن استفاده نکنيد. پيشنهاد می شود که در هنگام عدم استفاده از ميکروپيپت، آنرا در وضعيت عمودی نگهداريد. برای تميز کردن ميکروپيپت از آب يا اتانول 70% و يک پارچة نرم يا دستمال بدون پرز استفاده کنيد. پيشنهاد می شود که محل اتصال تيپ به ميکروپيپت به طور منظم تميز شود. هرگز برای پاک کردن سطوح خارجی ميکروپيپت از موادی نظير گزيلول يا ساير حلالهای مواد پلاستيکی استفاده نکنيد. مراقب باشيد هنگام برداشتن مواد شيميايی تنها تيپ با آنها تماس يابد و خود ميکروپيپت آلوده نشود. مايع نبايد وارد ميکروپيپت شود بنابراين هرگز هنگاميکه تيپ حاوی مايع می باشد. آنرا سروته يا به طور افقی نگه نداريد.هميشه حجم کشيده شده توسط مطکروپيپت را با چشم کنترل کنيد تا مطمئن شويد حجم مورد نظر شما کشيده شده است. در هنگام کشيدن مواد با چگالی بالا مثل کليسرول و تريتون ؛ علاوه بر رعايت آرامش در کار، هميشه پس از آزادی کامل دکمة عملکرد نوک تيپ را تا چند لحظه در مايع نگه داريد تا حجم مورد نظر شما به طور کامل کشيده شود. در صورتيکه نياز به برداشتن حجمهای بيشتری از اين مواد باشد، می توان برای سهولت کار، سر تيپ را چيد. اين مورد برای برداشتن سوسپانسيون سلولی نيز صادق است. تا حد امکان از کشيدن مواد خورنده ای مثل اسيد و بازهای قوی با استفاده از ميکروپيپت خودداری کنيد؛ زيرا بخارات اين مواد باعث خوردگی و زنگ زدن فنر ميکروپيپت می شود . بهتر است در اين موارد از پيپت های شيشه ای استفاده شود. در صورت اجتناب ناپذير بودن استفاده از ميکروپيپت برای اين مواد ، پيشنهاد می شود که پس از اتمام کار ميکروپيپت باز شده، پيستون و اجزای درونی آن شسته و تميز گردد. در صورت آلوده شدن ميکروپيپت به خون، فراورده های خونی يا سوسپانسيون ميکروبی، اگر ميکروپيپت قابل اتوکلاو کردن است از اين روش استفاده کنيد. درغير اينصورت قسمت آلوده را با دقت از ميکروپيپت جدا کرده و به مدت يکساعت در ساولن 10% و پس از شستشو با آب به مدت 10 دقيقه در SDS 10% و پس از شستشوی مجدد با آب به مدت 10 دقيقه در الکل 70% قرار دهيد. در نهايت وسيله را با مقادير فراوانی آب شستشو داده و در هواخشک کنيد. ورتکس پيش از استفاده از دستگاه های ورتکس- اسپين روميزی، از محکم بودن خش چرخندة آن اطمينان حاصل کنيد. سعی کنيد حتی المکان به صورت تراز از آن استفاده کنيد. به طور مثال از اسپين کردن يک ويال که در مقابل آن يک ويال ديگری قرار نداده ايد خودداری فرماييد. استفاده از ورتکس تنها برای موارد خاصی همچون مخلوط کردن بافرها مناسب است. DNA های بزرگ و ... در اثر ورتکس آسيب خواهند ديد. در هنگام ورتکس کردن از محکم بودن در ويال ها و غير قابل نشت بودن آنها مطمئن شويد، زيرا نشت مواد باعث ايجاد اشکال در آزمايش شما و بروز مشکلات ايمنی می گردد. ويال قبل از شروع کار از سالم بودن( سوراخ نبودن) و تميز بودن ويال اطمينان حاصل کنيد. سعی کنيد در هر آزمايش از ويال مناسب آن کار استفاده کنيد. در هنگام کار خصوصا" در مورد مواد فرار سمی و خطرناکی مثل فنل از محکم بودن و عدم نشت در ويال مطمئن شويد. برای باز کردن در ويال از روش مناسبی استفاده کنيد تا محتويات آن يکباره به بيرون پاشيده نشود. در هنگام استفاده از ظروف يکبار مصرف مثل ويال، فالکون، پليت و ... به جنس پليمر سازندة آن توجه داشته باشيد. برخی از انها مثل پلی پروپيلن (Polypropylene) قابل اتوکلاو کردن هستند و برخی ديگر مثل پلی اتيلن(Polyethylene) را نمی توان اتوکلاو کرد. ضمنا" اين ظروف نسبت به تمامی مواد مقاوم نبوده با برخی از آنها واکنش می دهند، برای مثال پلی کربناتها نسبت به انواع الکلها مقاوم نيستند. صفحة گرم کننده (Hot Plate) اين دستگاه يک وسيلة الکترونيکی است که استفاده از آن در محدودة دمايی مشخصی مجاز می باشد ( C ° 80-15) بنابراين از تنظيم آن روی دماهای بالاتر از مجاز خودداری کنيد. زيرا باعث ايجاد آسيب در سيستم الکترونيکی زير آن می شود. برای سرد کردن دستگاه جدا" از خيس کردن آن به هر صورت اجتناب نماييد. در صورتيکه حجم مادة درون يک ويال زياد باشد، دمای بالا باعث ايجاد فشار و باز شدن خود به خودی درب و بيرون پاشيدن محتويات آن می شود. دراين موارد يک منفذ خروجی برای آن تعبيه کنيد يا حجم کمتری در هر ويال بريزيد.بن ماری (حمام آب) محفظة بن ماری بايد هميشه حاوی مقدار کافی آب مقطر تميز باشد. بنابراين قبل از روشن ساختن ان از کافی بودن حجم آب اطمينان حاصل کنيد، خصوصا" زمانيکه می خواهيد شبانه يا برای مدت طولانی دستگاه را روی دمای بالايی روشن بگذاريد. بديهی است که کم شدن آب آن باعث بروز آسيب در دستگاه و آتش سوزی خواهد شد. برای پر کردن بن ماری از آب يکبار تقطير استفده نماييد. مراقب باشيد که نمونه های شما به آب نفوذ نکند. در صورت مشاهدة آلودگی در آب بن ماری ، بلافاصله آب آنرا به طور کامل تخليه و پس از شستشوی محفظ آنرا از آب تميز پر نماييد. در صورت استفادة بلند مدت خصوصا" در دماهای بالا، در محفظه را بسته نگهداريد تا از تغيير بيش از حد، فشار آمدن به دستگاه و کثيف شدن احتمالی آن جلوگيری شود. اگر می خواهيد از سرد کننده (chiller) استفاده کنيد، حتما" لازم است بن ماری را هم روی دمای مورد نظر تنظيم و آنرا روشن نماييد. توجه داشته باشيد که هنگام قرار دادن سر مارپيچ در آب، دمای آب بالاتر از دمااتاق نباشد. از بن ماری های دقيق برای دماهای بالاتر از c ° 55 استفاده نکنيد.اصول ايمنی کار با دستگاه مايکروويو دستگاه مايکروويو با استفاده ز انرژی امواج بسيار کوتاه راديويی يا مايکروويو، حرارت مورد نياز برای گرم کردن اجسام و موارد را در مدت زمان کوتاهی تأمين می نمايد. در کار بااين دستگاه دوعامل اصلی قدرت و زمان استفاده ز امواج، قابل کنترل است. انرژی الکترومغناطيس در فرکانس مايکروويو يکی از پاکيزه ترين و بی زيان ترين منابع ايجاد گرما می باشد ولی در کار با دستگاه بايد نکات زير را رعايت نمود. هرگز دستگاه را بدون آنکه چيزی در آن باشد مورد استفاده قرار ندهيد ، زيرا انرژی گرمايی جذب ديواره های داخلی آن شده و باعث صدمه به دستگاه می گردد. حتما" در هنگامی که دستگاه کار می کند بايد جسمی يا مايعی در آن باشد تا انرژی گرمايی جذب آن شود. به هيچ وجه نبايد وسايل يا ضمايم فلزی مانند فويل آلمينيومی را داخل دستگاه نمود زيرا به محض شروع به کار دستگاه باعث ايجاد جرقه و صدمه زدن به دستگاه می گردد. درپوش آلمينيومی را قبل از گرم کردن بايد از ظرف جدا کرد. از گرم کردن ظروف در بسته ، خشک کردن کاغذ و پارچه توسط دستگاه اجتناب نمائيد . دريچه های تهويه دستگاه بايد آزاد باشند و راه آنها نبايد مسدود گردد. برای خارج کردن ظروف گرم شده توسط دستگاه حتما" بايد از دستکش يا دستگيره پارچه ای استفاده نمود. پس از گرم کردن مايعات و خاموش کردن دستگاه چند دقيقه صبر نماييد تا حرارت آن يکنواخت شود و سپس با احتياط آن را از دستگاه خارج نماييد. درب دستگاه قبل از شروع به کار بايد کاملا" بسته باشد و از کار کردن دستگاه بادرب باز يا نيمه باز جدا" خود داری شود. درصورتی که در اثر اشتباه دستگاه بدون بار کار نمايد ، برق ان به طور خودکار قطع می گردد، در اين صورت حداقل نيم ساعت دستگاه را روشن نکنيد. اگر از کيسه نايلونی برای گرم کردن جسمی استفاده می نماييد. دقت فرماييد که منافذی برای خروج بخار آب در کيسه ايجاد نماييد. کليدها را آرام و تک به تک فشار دهيد، هرگز به طور هم زمان چند کليد را با هم فشار ندهيد. هيچ گاه دستگاه را بدون سينی استفاده ننماييد.سطوح داخلی و خارجی، درب و نوارهای حاشيه و سينی گردان و غلط گر را بايد همواره تميز نگهداشت زيرا در صورت آلودگی دستگاه به مواد شيميايی و حتی مواد پاک کننده کارايی آن پايين می آيد.نظافت دستگاه برای برطرف کردن لکه ها و جرم ها از داخل مايکروويو ، حدود 1 ليتر آب در يک ظرف شيشه ای قرار داده و دستگاه را به مدت 6 تا 8 دقيقه با بالاترين قدرت روشن نماييد. آب به جوش می ايد و بخار آن با عث می شود که لکه ها و جرمها نرم شده و به راحتی برطرف شوند. اين کار باعث ميشود که بوی نامطبوع که دراثر گرم کردن بعضی مايعات در داخل دستگاه ايجاد می گردد. برطرف گردد. مايعات نيز نبايد بر روی سينی و داخل محفظه ريخته شوند و برای شستشو دستگاه نيز حتما" آب را در يک ظرف ريخته و سپس از آن بجوشانيد. مشکلات احتمالی کار با دستگاه مايکروويواشکال توصيه و راه حل- تراکم بخا در داخل دستگاه - جريان هوا در اطراف درب و پوشش خارجی - انعکاس نور از اطراف دربو پوشش خارجی - آزاد شدن بخار از اطراف درب و يا منافذ طبيعی استدرهنگام فشار دادن کليد دستگاه کار نمی کند. از بسته بودن درب دستگاه اطمينان يابيد. امکان وارد کردن هطچ تنظيمی نيست. اشتباها" برای توقف موفت کليد را فشار داده ايد.کليد را فشار دهيد تا برنامه تنظيمی کاملا" لغو شود. شنيدن صدای اضافه يا جرقه آيا ظروف دارای تئينات فلزی است؟آيا ظروف فلزی در دستگاه باقی نمانده است. آيا فويل آلومينيومی در مجاورت ديواره ها قرار نکات ايمنی کاربا اتوکلاو اتوکلاو دستگاهی است که با استفاده از بخار آب تحت فشار عمل استريليزاسيون را انجام می دهد. درهنگام کار با اين دستگاه به نکات زير توجه نماييد:بهتر است جهت جلوگيری از تشکيل رسوب در دستگاه اتوکلاو ، از آب مقطر استفاده نماييد. سطح اب درون دستگاه نبايد از انتهای پايين ديگ بالاتر رود. پيچهای درب را بايد کاملا" محکم بست. برای اين منظور بايد پيچهای روبروی هم بسته شود تا درب دستگاه به طور يکنواخت محکم شده و بخار آب از آن خارج نشود. استفاده از دماهای بيشتر از ميزان لازم و مدت زمان طولانی تر تفاوتی در نتيجه حاصل ندارد. بهتر است از دما و زمانی که طبق دستورالعمل لازم است پيروی گردد. به طور معمول برای استريليزاسيون محلولها و تيپها و ويالهای کار با DNA 20 دقيقه دمای 121 درجه کافی است. برای وسايل و مواد کار با RNA 45 دقيقه دمای 121 درجه در صورت اطمينان بيشتر تکرار اين برنامه کافی می باشد. ظروف دارای محلول را نبايد پر کرد و حداقل ظروف بايد خالی باشد. درب ظروف ، مخصوصا" آنهايی که حاوی محلول هستند را کاملا" نبنديد، بلکه مقدار آن را شل نموده تا بخار آب ايجاد شده از آن خارج شود. پس از اتمام زمان لازم برای استريل کردن نمونه ها، جهت بازکردن درب دستگاه به صورت زير عمل کنيد: منبع حرارت را خاموش کنيد و دريچه خروج بخار را باز نمائيد(دريچه خروج بخار را آهسته بازکنيد مخصوصا" اگر محلول داخل اتوکلاو داريد اين عمل خيلی به آهستگی بايد انجام گيرد) تا فشار داخل دستگاه به صفر برسد و پس از آن درب دستگاه را باز نماييد. نکات ايمنی ونحوه کار با آون هيبريداسيون آون هيبريداسيون دستگاهی است که همزمان با ايجاد دمای لازم و حرکت دورانی، شرايط را برای واکنشهای دورگ سازی مهيا می سازد. مکان دستگاه: دستگاه بايد درمکانی قرار گيرد که در اطراف ان فضای کافی برای کار با ان وجود داشته باشد. - چون درب دستگاه روبه بالا باز می شود ، بالای آن به اندازه ای که درب دستگاه به طرف آن با باز می شود ، نبايد مانعی قرار گرفته باشد. - دستگاه بايد درمکانی صاف قرار گرفته و ترازی که پشت ان قرار دارد، تنظيم گردد. نحوه کار با دستگاه: - غشاء ومحلولهای مربوط به واکنش دورگ سازی را درون لوله های مخصوص قرار دهيد. - لوله ها را در سبد چرخنده قرار دهيد و آن را درون محفظه دستگاه بگذاريد.- پيچ تنظيم سرعت چرخش و دما را در پايين ترين ميزان قرار دهيد. - دستگاه را روشن کنيد. - کليد مربوط به دستگاه چرخنده را روشن کرده و ميزان چرخش با پيچ کنترل آن را تنظيم کنيد. - دما را به حد نياز افزايش دهيد. - پيچ تنظيم دمای ايمنی را چند درجه بيشتر از دمايی که مورد نظرتان است، برای اطمينان از عدم افزايش دمای بی رويه ، تنظيم کنيد. نکاتی ديگر پيرامون کار با دستگاه آون هيبريداسيون - لازم است که درب لوله های مخصوص کاملا" محکم شود و از بيرون ريختن مايعات جلوگيری شود. در صورتی که در کاملا" محکم نمی شود و مايعات از آن خارج می گردد حتما" بايد واشر و در صورت لزوم لوله جديدی مورد استفاده قرار گيرد. - 10 تا 15 دقيقه پس از قرار دادن لوله ها در دمای 60 تا 68 درجه ، پس از قطع کردن چرخش دستگاه، درب لوله ها را کمی باز نماييد تا بخار آب ايجاد شده از آن خارج شود. سپس دوباره درب آنها را ببنديد و درون دستگاه قرار دهيد.- موقع قرار دادن لوله ها در سبد چرخنده حتما" بايد تقارن حفظ شود. اگر از يک لوله استفـــــاده می کنيد آن را در وسط سبد ، و اگر از دو لوله استفاده می کنيد، انها را روبروی هم قرار دهيد. - ازريخته شدن محلول در سينی ثبت دستگاه جلوگيری نماييد. در صورت آلوده شدن دستگاه با مايعات ، پس از خاموش کردن دستگاه، آن را با پارچه نرم که سايش ايجاد نکند، تميز نماييد.الکتروفورز تعريف: به حرکت يونهای کوچک و مولکولهای باردار در محلول که تحت تأثيرميدان الکتريکی انجام می گيرد. الکتروفورز گفته می شود ميزان حرک ذات بستگی به اندازه و شکل و مقدار بار مولکول، جريان الکتريکی و مقاومت محيط دارد. الکتروفورز پروتئين هامحيطهای زمينه برای الکتروفورز پروتئين ها1- کاغذ استات سلولز و موادی که به صورت لايه های نازک استفاده می شوند که جداسازی براساس بارالکتريکی است. 2- ژل های آگارز، نشاسته و پلی اکريلاميد که جداسازی براساس اندازه مولکول و بار الکتريکی است. ژل نشاسته - قطر منافذ ژل کم است. - جداسازی براساس اندازه مولکولی است. - کيفيت نشاسته بسيار مهم است و بايد خالص باشد.ژل پلی اکريلاميد- قطر منافذ ژل مشابه اندازه پروتئينها است.- از نظر شيميايی خنثی است. - شفاف و بيرنگ است. - ژل پلی اکريلاميد بايد پيش از افزودن عوامل پلی مريزه کننده degas شود. - به ژل های رقيق پلی اکريلاميد مقداری آگارز اضافه می شود تا استحکام داشته باشد. - اگر ژل آگارز بارها جوشانده و استفاده شود تغليظ می گردد و بافر آن نيز غليظ می شود بهتر است که يا در مقادير کم تهيه شود و يا مقداری آب (نه بافر) به آن اضافه گردد. - پيش از هر بار استفاده از تانک افقی بهتر است بافر آن را به هم زد تا يونها به طور يکنواخت در ان پراکنده شوند. - ارتفاع بافر روی ژل نبايد زياد باشد(چند ميلی ليتر) در غير اينصورت جريان بيشتر از بافر عبور می کند تا از ژل و زمان الکتروفورز افزايش می يابد. - اگر به هنگام خارج کردن شانه از درون ژل روی آنرا بافر پوشانده باشد شانه راحت تر خـــارج می شود. - هيچگاه به دستگاه مولد برق که روشن است سيم های تانک را وصل نکنيد بلکه ابتدا دستگاه را خاموش کرده و سپس سيم ها را وصل نموده و ولتاژ را بالا ببريد. - هيچگاه هنگام برقرار جريان انگشت خد را درون بافر وارد نکنيد چون امکان برق گرفتگی وجود دارد. - هنگام رنگ اميزی ژل مراقب اتيديم برومايد باشيد زيرا موتاژن بسيار قوی است. - فورماميد در ژل های denaturingالکتروفورز RNAتعريف: حرکت مولکول RNA که دارای بار منفی است به سمت آند. در مورد عوامل مؤثر در الکتروفورز RNA به بخش الکتروفورز DNA مراجعه شود. علاوه بر موارد ذکر شده در بخش الکتروفورز DNA توجه به نکات زير در مورد الکتروفورز RNA ضروری است: - مولکول RNA دارای ساختارهای ثانويه است از جمله بخشهای سنجاق سری و نواحی مکمل در تک رشته که دو رشته ها را می سازند (tRNA) اين عوامل برحرکت RNA بر روی ژل اثر می گذارند. - به دليل وجود ساختارهای ثانويه RNA را پيش از بردن در ژل denature می کنند تا تخمين وزن مولکولی آن صحيح تر باشد. - عوامل دناتوره کننده که استفاده می شوند عبارتند از: - فورماميد که بسيار سمی و خطرناک است. - اوره - متيل مرکوريک هيدروکسايد که فقط در ژل آگارز استفاده شده و بسيار سمی و فرار است. آزاد توليد می شود بايد محلول تازه تهيه شده آن استفاده شود. در مورد ژل های native و Continues برای خروج راديکال های اضافی از ژل و جلوگيری از اثر آنها بر پروتئين چند دقيقه ژل پيش از بردن نمونه بايد چند دقيقه به دستگاه مولد برق وصل شود. نکات مهم در تهيه ژل - اطمينان از تميز بودن شيشه ها، مراحل شستشو به ترتيب عبارتند از: اسيد کروميک ( بمدت 13-12 ساعت) – شستشو با آب – شستشوبا اتانل – شستشو با استن - Spacer ها بايد همه قطر يکسان داشته و مشابه شانه باشند. - شيشه ها به يکديگر و به تانک توسط آگار، و يا چسب مخصوص چسبانده می شود وازلين توصيه نمی شود. - Degas کردن ژل که بيش از افزودن عامل پلی مريزه کننده انجام می گيرد چون اکسيژن مانع پلی مريزه شدن می شود. - ريختن ايزوبوتانل بر روی ژل Resolving به منظور عدم تماس ژل با اکسيژن هوا و نيز صاف شدن ژل انجام می گيرد. - بهتر است که ژل Resolving يک شب تا صبح بماند تا پلی مری شدن کامل شود و بعد ژل Stacking ريخته شود. نکات ضروری درهنگام کار با انکوباتورها 1- انکوباتورها تا حدامکان بايد در نزديکی هودهای کشت سلولی يا هودهای ميکروبی قرار داده شوند. 2- انکوباتور را در سطحی مطمئن قرار دهيد. 3- انکوباتور ا در برروی سطحی صاف و در حالت تعادل قرار دهيد. 4- از قرار دادن انکوباتور در جای مرطوب و خيلی گرم که محل مناسبی برای رشد باکتريها است خودداری کنيد. دمای محيط بايد بين 5 تا 40 درجه سانتی گراد بوده و حداکثر رطوبت 80 درصد، دردمای 31 درجه سانتيگراد و يا 50 درصد دردما 40 درجه سانتی گراد باشد. 5- انکوباتور را در نزديک درهای اصلی يا جريانات هوائی و هواکش ها قرار ندهيد. 6- در صورت امکان انکوباتور کشت سلولی در اتاق کشت و انکوباتور ميکروبی در محل مناسب خود قرار گيرد. 7- بعد از مشخص کردن مکان انکوباتور بايد تمام محلهای اتصال گاز و آب را در دستگاه که موجب شوک وصدمه به می گردد را کنترل کنيد.8- هنگامی که سيلندر متصل می باشد از کار کردن با سيفون سيلندر خود داری کنيد. 9- بعد از وصل کردن تنظيم کننده سيلندر گاز Co2 ، فشار گاز در مانومتر اوليه (طرف سيلندر گاز) بايد در حدود kg/cm2G 250 يا MPaG5/24 و در طرف ديگر kPaG 196 يا cm2G/kg2 باشد. 10- هنگاميکه درجه حرارت انکوباتور بر روی 37 تنظيم می باشد درجه حرارت محيطی نبايد از 32 درجه بيشتر باشد. 11- از گذاشتن مواد فرار يا قابل اشتعال (اتر،بنزين، الکل ، پروپان) در انکوباتور خودداری کنيد. 12- از آب تقطير شده يا خالص برای پر کردن محفظه آب جهت ايجاد رطوبت استفاده کنيد. و سطح آب را در محل ذخيره هميشه کنترل شود.استفاده از مقادير کم سولفات مس و يا ساولون برای جلوگيری از رشد قارچها و کپک ها در آب داخل انکوباتور مناسب است. 13- ظروف کشت سلول يا پليت های باکتريها را با فاصله از يکديگر قرار دهيد تا جريان هوا به خوبی صورت گيرد، اگر فاصله اين ظروف کم باشد تعديل دما و گاز CO2 در بين آنها به خوبی صورت نمی گيرد. 14- هميشه مراقب باشيد که درب داخلی انکوباتور خوب بسته شده است. 15- قبل از برداشتن فلاسک های کشت سلول يا پليت ها باکتريها از دستکش های لاتکس استفاده نموده و حتما" دست ها را ضد عفونی نمائيد. 16- برای تميز کردن دستگاه از ريختن آب روی آن خود داری کنيد. 17- هنگامی که می خواهيد انکوباتور را تميز کنيد از برس ف اسيد، بنزين ، تينر، استفاده نکنيد، اين عمل باعث از بين رفتن رنگ دستگاه و صدمه به پوشش آن می شود. همچنين قسمت های پلاستيکی ممکن است دچار تغيير شکل گردند. هيچوقت از مواد شيميايی فرار مانند بنزين در قسمت های پلاستيکی استفاده نکنيد. مواد دترجنت بهترين انتخاب برای شستشوی دستگاه می باشند. 18- برای تميز کردن داخل دستگاه از محلول سديم کلرايد يا محلول های هالوژن دار استفاده نکنيد که باعث خوردگی ديواره دستگاه می شود. 19- از محلول های قليائی يا اسيدی قوی استفاده نکنيد.20- سنسور CO2 در انکوباتورهای کشت سلولی تحت تاثير ميزان رطوبت بوده و پايين آمدن رطوبت باعث بالارفتن ميزان گاز CO2 در دستگاه می شود. تميز نمودن مرتب اين سنسور با الکل 70 درصد يا ايزوپروپيل الکل ضروری است. 21- هنگام استفاده از الکل جهت تميز نمودن داخل انکوباتور دقت لازم را بعمل بياوريد بويژه اگر انکوباتور با الکل در درجه حرارت های بالا تميز شود و در اين شرايط الکل بخار شده تمام فضای داخل انکوباتور را فرا گرفته و ممکن است خطر انفجار روی دهد بنابراين تمام الکل باقی مانده را به خوبی پاک کنيد. 22- برای جلوکيری از آلودگی در انکوباتور ها ؛ فقسه ها و ديواره دستگاه همواره بايد خشک باشد در اثر باز ماندن درب دستگاه به مدت طولانی رطوبت موحود در انکوباتور به صورت قطرات آب در آمده و اين قطرات روی قفسه و ديواره ها باعث رشد باکتريها، قارچها ، و مخمرها می شود در اين موارد آب موجود را کاملا" خشک کنيد و محل را به خوبی ضد عفونی نماييد به خصوص اگر مقداری از محيط کشت روی قفسه يا داخل انکوباتور ريخته است. به همين خاطر بيش از اندازه فلاسک های کشت را با محيط پر نکنيد زيار در اثر تکان خوردن اين محيط ها داخل انکوباتور ريخته و محل مناسبی را جهت رشد عوامل آلوده کننده بوحود می آورد.23- در صورت ديدن آلودگی در فلاسک های کشت بلافاصله تمام کشت ها را خارج نموده و داخل انکوباتور ا به خوبی با الکل 70 درصد ضد عفونی نماييد قفسه ها را نيز می توانيد در داخل فورقرار داده تا استريل کردند. 24- تعويض به موقع ظرف آب داخل دستگاه، در انکوباتور های کشت سلولی بسيار ضروری است. 25- بهترين انواع انکوباتورهای CO2 آنهائی هستند که محفظه داخلی انکوباتور به قسمت های کوچکتری با دربهای جداگانه تقسيم شده اند که در صورت آلودگی در يک قسمت از انتشار آن به ساير قسمت های ديگر جلوگيری شود. همچنين اين نوع دستگاه ها دارای سيستم خود دار استريليزاسيون بوده که در هنگام ضد عفونی و تميز کردن دستگاه می توان از آن استفاده نمود. همچنين دارای دو ورودی گاز CO2 از دو سيلندر بوده تا در هنگام تمام شدن يک سر سيلندر از ديگری استفاده کند. نکات ضروری در هنگام کار با هودهودهای ميکروبی و کشت سلول1- مطئن شويد که محيط هود از کار قبلی تميز شده است. برای اطمينان بيشتر يکبار ديگر به طور کامل داخل هود را با الکل 70 درصد بادستمال بدون کرک پاک کنيد. 2- به مدت حداقل 15 ذقيقه چراغ UV داخل هود را روشن نمائطد(مرطوب بودن سطح داخل هود با اکل اثر اشعه را بيشتر می نمايد. اين نکته بسيار دارای اهميت است که اثر UV در هنگامی که چراغ داخل هود خاموش بوده و مؤثرتر است همچنين در اتاق های کشت در هنگام استفاده از UV محيط بايد کاملا" تاريک باشد). 3- بعداز خاموش کردن چراغ UV هود را روشن نموده و 5 دقيقه صبر نمايد. 4- بايد توجه داشت که برای جلوگيری از الودگی در هود شايد به يک تکنيک بسيار دقيق آسپتيک خوب نياز است نه کاملا" به يک عملکرد معجزه آسای هود. 5- اعتماد به عمل فيلتراسيون هوا در جهت عملکرد موثر هودها کمی قابل تامل است و هميشه در صدی خطا وجود خواهد داشت. بنابراين اين هودها هرگز نمی توانند به طور کامل و 100% موثر بوده ولی می توانند احتمال الودگی را به ميزان بسيار زيادی کاهش دهند. در نتيجه وجود هوای تميز با تهويه مناسب دراتاق 6- جهت رسيدن به حداکثر راندمان کاری و اطمينان مستمر از عملکرد يک هود، کنترل مرتب آن بسته به شرايط استفاده ، تعداد استفاده کننده ها لازم و ضروری است. 7- هودهای مذکور بايد در محلی ايزوله و جدا از ساير قسمت های آزمايشگاه و جريانات شديد هوائی کار گذاشته شوند ( دور از دها و پنجره ها ، هواکش ها،خنک کننده ها و همچنين بدور از رفت و امدهای زياد کارکنان)8- از ظروف آهنی يا چوبی برای نگهداری نيتروژن مايع يا حمل و نقل آن استفاده نمايد. 9- نيتروژن مايع بی رنگ، بی بو، بی مزه و کشنده است. نيتروزن مايع به سرعت ميزان اکسيژن محيط و بافت و هر قسمتی که روی آن ريخته شود ا کاهش داده و باعث ايجاد Saffocation می گردد. بنابراين هرگز نبايد برای کنترل آن داخل ظرف را ديد. مزه يا بو نمود زيرا به سرعت استنشاق می گردد. به همين خاطر نيتروژن مايع بخار می شود باعث کاهش شديد غلظت اکسيژن هوا شده و ممکن است باعث سرگيجه ، بی هوشی و حتی مرگ گردد. 10- نيتروژن مايع بی نهايت سرد است و يکی از مهمترين و حساس ترين نقاط بدن چشم ها است که به سرعت پس از تماس کوچک با نيتروژن مايع صدمات جدی می بيند. 11- نيتروژن مايع مشاهده شدنی نيست وقتی در معرض هوا قرار می گيرد ابر بخار تشکيل شود فقط رطوبت است در حالی که گاز نيتروژن به تنهايی قابل ديدن نيست. 12- پس از استفاده باقی مانده نيتروژن مايع را فقط در محيطهای سرباز و فقط روی زمين خالی نمايد. 13- ظروف نگهداری نيتروزن مطلع در جای تميز و خشک بدور از رطوبت ، مواد تميز کننده و مواد شيميايی يا ساير خورنده های شيميايی نگهداری کنيد . اين ظروف را فقط با آب يا محلولهای دترجنت ضعيف بشوئيد و سپس خشک نمائيد. 14- ميزان بخار شدن نيتروژن مايع بسته به زمان، موقعيت و شکل ظروف نگهداری و نحوه استفاده از ان متفاوت است. بازو بسته نمودن مستمر يا حرکت دادن ظرف حاوی نيتروژن از ميزان اثر سرمازائی می کاهد . سطح نيتروژن مايع را در ظرف هر هفته بايد اندازه گيری شود و مطمئن باشيد که به اندازه کافی بوده تا به مواد نگهداری شده در آن صدمه وارد نشود. 15- اگر نيتروژن مايع سريعتر از حد معمول بخار می شود بايد نسبت به تغيير ظرف نگهداری و محيط نگهداری آن اقدام نمود. 16- در مواقعی که شخصی بوسيله نيتروژن مايع دچار سرگيجه شد يا کمی بی هوش گرديد او را به محيطی که کاملا" باز باشد ببريد و از يک پزشک کمک بگيرد. اگر تنفس برای او مشکل است از اکسيژن استفاده نمايد و در صورت قطع ان از تنفس مصنوعی استفاده کنيد ، او را گرم نگهداريد تا پزشک از راه برسد. 17- اگر نيتروژن مايع روی دست ، پا و يا صورت بريزد بايد محل آسيب ديده را با دمای طبيعی بدن به سرعت هر چه بيشتر گرم نگهداشت، پوشش ناحيه را بايد از پوست جدا کرد و ناحيه را بايد از پوست جدا کرد و ناحيه را در حمام آب 42 تا 45 درجه سانتی گردد غوطه ور کرد. موارد ايمنی و کار با دستگاه مولد نور ماوراء بنفش (UV) از نور ماوراء بنفش (Ultra Violet) برای مقاصد مختلفی ازجمله مشاهده باندهای DNA جدا شده روی ژلهای تيمار شده با محلول اتيديوم بروميد استفاده می شود . اثات UV بر پوست شامل ايجاد شيار، لکه های پوستی و همچنين سرطان پوست می باشد و در چشم ورم، آب مروايد و سوختگی شبکيه ايجاد م نمايد. هنگام کار با دستگاه های مختلف مولد نور UV موارد ايمنی زير را بايد رعايت کرد: پوشاندن تمامی قسمتهای پوست با استفاده از روپوشهای بلند و دستکشهای محافظ، مخصوصا" زمان که از UV دستی استفاده می نماييد. استفاده از عينک محافظ ابتدا ژل را بر روی صفحه دستگاه قرار دهيد و پس از گذاشتن شيشه محافظ دستگاه را روشن نماييد. درهنگامی که دستگاه روشن است از جابجا کردن ژل خودداری نماييد. در اين وضعيت ابتدا دستگاه را خاموش نماييد و بعد ژل را جابجا کنيد. شيشه و اشياء کدر نور UV را جذب می نمايند. دقت نماييد حتما" بين پوست و چشم شما مانع شيشه ای يا کدر قرار داشته باشد تا از اثر مستقيم نور UV برآنها جلوگيری شود. هنگام کار با دستگاه UV مواظب باشيد که از زوايای کناری شيشه محافظ در معرض نور UV قرار نگيريد. اغلب در هنگام کار با دستگاه اگر به طرفين دستگاه حرکت نماييد به علت فاصله شيشه از دستگاه در معرض نور UV قرار می گيريد. بهتر است پس از استفاده از دستگاه و پس از خاموش کردن آن ، شيشه آن را با آب مقطر و دستمال کاغذی تميز نماييد. از باز کردن و دستکاری لامپ مولد نور UV جدا" خودداری نماييد. درصورت لزوم باز کردن اين لامپها دستها نبايد چرب باشند و لامپ بايد کاملا" خنک شده باشد. حرکت دادن لامپهای داغ باعث انفجار و خروج بخار جيوه داخل انها می گردد. مواد شيميايی مواد شيميايی موجود در آزمايشگاه به سه حالت جامد، گاز و يا مايع موجود می باشند. هر کدام از حالات فوق آثار مختلفی برفيزيولوژی موجود زنده دارند. الف- مواد شيميايی به حالت گازی، بخار و يا ذرات معلقی دارند که از راه تنفس وارد ريه ها می شوند و آثار فيزيولوژيک خود را به صورت زير ظاهر می کنند.1- مواد التهاب اور و محرک (مثل : امونياک و اسيد هيدروکلريک ) 2- مواد خفگی آور(ساده مثل: دی اکسيدکربن،شيميايی مثل: منواکسيد کربن، اسيد سيانيدريک) 3- مواد بيهوش کننده و مخدر ( مثل : اتانول و دیاتيل اتر) 4- سموم سيستميک ( متانول، فنول ها، بنزن، کربن دی سولفيد) 5- ذرات معلق(آزبست و سيليس) ب- مواد شيميايی مايع نيز به اشکال زير آثار خود را بر فيزيولوژی موجود زنده بروز می دهند: 1- حلالهای آلی نظير استون، کلروفرم، سيکلوهگزان، دی اتيل اتر، دی متيل سولفوکسيد، اتيل الکل، هگزان، متانول، تولوئن، متلين کلرايد و ... که علاوه بر اشتعال پذيری آثار مسموم کنندگی دارند و برخی نيز خاصيت سرطان زايی و ناباورکنندگی نشان می دهد. 2- معرفهای معدنی و محلول مانند اسيد سولفوريک ، اسيد هيدروکلريدريک، آمونياک، آب اکسيژنه و ... اين ترکيبات همگی سوزاننده و برخی خورنده می باشند و هر کدام اثر فيزيولوژيکی متفاوتی دارد. ج- مواد شيميايی جامد نيز می توانند باعث مسموميت يا آثار ديگر شوند. طبق قوانين مصوب جامعه سلطنتی شيمی بريتانيا مواد شيميايی از لحاظ سميت وزيان به يکی از چهار دسته زير تقسيم می شوند: 1- مواد با زيان بسيار زياد: شامل مواد سرطان زا، جهش زا يا مسموم کننده در توليد مثل و حساسيت زاهای تنفسی 2- مواد با زيان زياد: مواد بسيار سمی، مولد سوزاننده و حساسيت زاهای پوستی 3- مواد با زيان متوسط: مواد مضر مواد محرک و سوزش آور 4- مواد با زيان کم: موادی که به عنوان مواد خطرناک شناخته نمی شوند. به منظور دستيابی به ايمنی بيشتر در ازمايشگاه عوامل چندی را می توان مد نظر داشت از جمله: الف- آموزش افراد نسبت نوع مواد شيميايی مورد تماس و مصرف و ويژگيهای آنها به صورت کلی و تدريجی ب- تجهيز آزمايشگاه به وسائل و مواد ضروری مورد نياز سوانح و آموزش کاربرد صحيح آنها ج- آموزش کمکهای اوليه د- تهيه دستورالعمل های مدون ايمنی کلروفرم کلروفرم ماده سرطانزاست و سميت تنفسی کلروفرم زياد و سميت پوستی آن کم است. علائم مسموميت با کلروفرم: تهوع، سرگيجه، خواب آلودگی، کاهش سطح هوشياری می باشد. احتياطهای لازم و کمکهای اوليه در صورت پاشيدن به چشم، چشم را با آب فراوان به مدت حداقل 15 دقيقه شستشو دهيد. - درصورت آغشته شدن پوست فورا" ان را با آب و صابون بشوئيد. اگر لباس به کلروفرم اغشته باشد آنرا عوض کنيد. - در صورت بروز علائم مسموميت با کلروفرم که معمولا" به سبب تنفس آن پديد می آيد فرد در صورت بلع اتفاقی ماده، فرد اسيب ديده را وادار به استفراغ کنيد. فر آسيب ديده را فورا" به مرکز فوريتهای پزشکی رسانيده و مسئول ازمايشگاه را در جريان بگذاريد. اکريل آميد اين ماده به شدت نوروتوکسين است و از راه پوست و تنفس به سرعت جذب می شود. اکريل اميد بر توليد مثل اثر سوء دارد و ممکن است سبب بروز ناهنجاريهايی در جنين شود . همچنين امکان دارد سرطانزا باشد. علايم مسموميت با آکريل اميد عبارتند از: منگی و گيجی، سوزن سوزن شدن، ضعف، عدم تعادل در راه رفتن ، اختلال تکلم و لرز. کمکهای اوليه- برای محلول سازی و توزين پودر آکريل اميد حتما" زير هود شيميايی با استفاده از دستکش و ماسک کار شود. - در صورت تماس محلول يا پودر آکريل آميد با پوست محل تماس را با آب فراوان و صابون به مدت 15 دقيقه شستشودهيد. مسئول ايمنی را در جريان قرار دهيد. - هنگام کار با محلول آکريل آميد حتما" دستکش لاتکس بپوشيد. بهتر است دستکش به صورت دو لايه استفاده شود. - در صورت خورده شدن اتفاقی محلول آکريل آميد فرد آسيب ديده را در صورتی که هشيار باشد وادار به استفراغ کنيد و در اسرع وقت به مرکز فوريتهای پزشکی برسانيد. - درصورت تنفس ذرات آکريل آميد فرد آسيب ديده را به فضای ازاد برسانيد و فرد را به مرکز فوريتهای پزشکی انتقال دهيد. - هنگام ريختن ژل محل کار خود را روزنامه يا لايه جذب کننده (مانند دستمال کاغذی) بپوشانيد. - گيره ها ، شيشه ها و spacer های ژل را بعد از استفاده کاملا" بشوئيد. - ژل غير قابل استفاده را بعد از بستن کامل ، با استفاده از دستکش در کيسه ای جداگانه قرار داده و بعد دور بريزيد ( آکريل آميد به صورت ژل کاملا" بسته شده اثر سمی کمتری دارد). - بهتر است به جای پودر آکريل آميد محلولهای آماده خريداری و مصرف شوند. مرکاپتواتانل اين ماده سمی بوده و از راه تنفس و پوست جذب می شود . علائم مسموميت ناشی از مرکاپتواتانل عبارتند از: حالت گيجی ، لرز، گرفتگی گلو، سردرد، تهوع و استفراغاحتياطهای لازم و کمکهای اوليه - در صورت آلودگی چشم يا پوست محل را 15 دقيقه با آب فراوان شستشو دهيد.- هنگام بروز مسموميت از راه تنفس فرد را به هوای آزاد انتقال دهيد و به مسئول ايمنی اطلاع دهيد.- زير هود شيميايی و با استفاده از دستکش و عينک محافظ با 2- مرکاپتواتانل کار کنيد.اتيديوم برومايد اين ماده موتاژن و سرطانزاست. از طريق پوست، چشم و دستگاه تنفسی می تواند نفوذ کند.احتياطهای لازم و کمکهای اوليه - هنگام کار با اتيديوم برومايد از دستکشهای پلاستيکی و عينکهای محافظ و ماسک استفاده کرد.- توزين اتيديوم برومايد حتما" بايد در مکان بسته بدون جريان شديد هوا با استفاده از ماسک و دستکش دولايه انجام شود. - زباله های آلوده به اتيديوم برومايد، بافرها و ژلهای آلوده به طور مجزا دفع شود. - دستکش و ساير لوازم آلوده به اتيديوم برومايد را هرگز از اتاق UV خارج نکنيد. - در صورتی که لباس يا پوست به اتيديوم برومايد اغشته شود بايد فورا" لباس آلوده را از تن خارج کرد و پوست را با مقدار فراوان آب و صابون شستشو داد. - در صورت آلوده شدن چشم بايد آن را با آب فراوان به مدت حداقل 15 دقيقه شستشو داد. - در صورت بروز هر حادثه ای در حين کار با اتيديوم برومايد مسئول ايمنی يا مسئول ازمايشگاه را در جريان قرار دهيد. فنل فنل ماده ای سمی و فرار است که از راه پوست و استنشاق بخارات ان وارد بدن می شود . فنل به شدت سوزاننده است. سوختگی های ناشی از فنل به سبب خاصيت بی حس کنندگی موضعی، عليرغم وسعت اسيب و عمق سوختگی ممکن است درد چندانی نداشته باشند فنل و بخارات آن آتش گير است. علائم مسموميت بافنل عبارتست از: درد شکم ، سرگيجه، سردرد، تهوع و استفراغ، تپش قلب و سرانجام کما و مرکز، در صورتی که فنل روی پوست بريزد. سوختگی های شديد بدون درد ايجاد می کند. مناطقی که فنل به آنها رسيده باشد، رنگ پريده می شوند. سوختگی 25% ا سطح بدن با فنل می تواند کشنده باشد. کمکهای اوليه - فردی را که با بخار فنل مسموم شده باشد فورا" بايد از محل دور کرد و به فضای آزاد رسانيد تا به راحتی تنفس کند در صورت نياز تنفس مصنوعی انجام بگيرد. - در صورت ريختن اتفاقی فنل لباس آلوده به فنل بايد فورا" از تن خارج شده و محل تماس با مقدار زياد آب شستشو داده شود. شستشو بايد آنقدر ادامه يابد تا رنگ پوست محل آسيب ديده از حالت رنگ پريده به صورتی کم رنگ تغيير رنگ دهد. - در صورت پاشيدن اتفاقی فنل به چشم فرد آسيب ديده با جريان مداوم آب حداقل به مدت 20 دقيقه شستشو شود و فرد آسيب ديده پس از شستشوی چشم بايد به چشم پزشک مراجعه نمايد. - نکته مهم اينکه در صورت بروز هر کدام از موارد فوق پس از اقدام اوليه فرد آسيب ديده بايد به مرکز فوريتهای پزشکی منتقل شود. نکات عملی کار با فنل در ازمايشگاه - بدليل انتشار بخارات سمی فنل در هوا، عمل اشباع و موازنه کردن اين ماده و نيز استفاده از آن برای استخراج DNA يا RNA حتما" بايد زير هود شيميائی با تهويه مناسب انجام بگيرد. - هنگام کار با اين ماده حتی الامکان از روپوش آزمايشگاه و دستگش محافظ (حداقل لاتکس) و در صورت امکان از عينک محافظ پيش بند و کفش های پوشيده استفاده شود. - هنگام کار با فنل بايد از هر نوع منبع استعال دور باشيم .- جهت رفع آلودگی فنل از هوای محيط کار بايد با حوله مرطوب (برای جلوگيری از ايجاد جرقه) هوای آغشته به فنل را از فضا بيرون کنيم . - برای به حداقل رساندن ميزان آلودگی در محيط کار، بهتر است که مقادير کم اين محلول از تيپها به ظرف مخصوص پسمان فنل تخليه نشود بلکه لوله پلاستيکی (تيوپ) يا شيشه محتوی فنل به داخل ظرف انداخته شود. درصورت آلودگی محيط کار (سطح ميز يا زمين) با محلول فنل بايد: 1- هر نوع منبع اشتعال را از محيط دور کنيد. 2- فضای آلوده را هر چه سريعتر تهويه نمود. 3- جهت خنثی کردن فنل از آهک خشک و يا جوش شيرين (محلولهای قليايی ضعيف) استفاده نمود. 4- چون فنل بسيار در آب محلول است. می توان سطح آلوده را با مقدار فراوان آب شستشو داد. از نکات قابل توجه آنست که در چيدمان مواد شيميايی در آزمايشگاه بايد نهايت دقت به عمل بيايد مثلا" ترکيبات شيميايی با تهويه مناسب قرار گرفته و در قفسه های عمومی از چيدن ترکيباتی که سريع وارد برهم کنش با ساير مواد می شوند، کاملا" اجتناب نمود. همچنين قفسه ها حتی المقدور واجد در بوده و هوای آزمايشگاه نيز تهويه مناسب داشته باشد. همچنين پوسترهای نشان دهنده علائم هشدار دهنده مواد شيميايی در مکانهای مناسب و در معرض ديد افراد نصب شوند. همچنين افراد بايد جهت دفع مواد شيميايی بسيار زيان آور و زيان آور آموزش ديده و تجهيزات و امکانات ضروری در آزمايشگاهها برای اين امور اختصاص يابد. جدول برخی از مواد شيميايی ناسازگار که بايد از يکديگر دور نگه داشته شوند. Acetic Acid Chromic acid, Nitric acid, PermanganatesAcetone Concentrated Nitric acid and Sulfuric acid Mixtures, Hydrogen Peroxide Alkali and Alkaline Carbon dioxide, Carbon tetrachloride, Other Chlorinated hydrocarbons, earth Metals such as sodium, potassium…Sulfuric acid Chlorates, Per chlorates, Permanganatesتوضيح علائم روی بسته مواد1- E(Explosive) در جايی غير از انبار مواد نگهداری شود (قابل انفجار) 2- O(Oxidizing – Fire Promoting) (اکسيد کننده- قابل اشتعال) تماس با مواد قابل اشتعال به حداقل برسد. 3- T+(Very Toxic) (بسيار سمی) تماس با بدن به هرشکلی محدود شود(رعايت حداکثر موارد ايمنی ) . 4- T (Toxic) سمی . 5- Xn(Harmful)(مضر) نبايد با دست تماس پيدا کند. 6- F4(Exteremch Namable) (بشدت قابل اشتعال در دمای زيرصفر نگهداری شود).7- F(Highly Namable) نگهداری در دمای زير C ° 21 8- C (Corrosive) (خورنده) از تماس با کليه سطوح بدن جلوگيری شود. 9- Xi(Irritant) کم خطر ترين

نظرات

سوال

captcha

لیست نظرات

5/5 0 0 0